NGINX là gì? Hướng dẫn cài đặt, cấu hình NGINX

NGINX là một trong những máy chủ web mã nguồn mở mạnh mẽ và phổ biến nhất hiện nay, nổi bật với khả năng xử lý đồng thời cực lớn, hiệu suất vượt trội. Trong bài viết này, Tenten sẽ giúp bạn tìm hiểu chi tiết NGINX là gì, vì sao nó được ưa chuộng […]

NGINX là gì? Hướng dẫn cài đặt, cấu hình NGINX
Summarize this post with AI
Tóm tắt nhanh

NGINX là một phần mềm nguồn mở mạnh mẽ, chuyên dùng làm web server, proxy ngược, bộ cân bằng tải và HTTP cache.

NGINX sử dụng kiến trúc hướng sự kiện (event-driven) và bất đồng bộ, giúp xử lý hàng ngàn kết nối cùng lúc mà không làm tốn tài nguyên hệ thống.

Những tính năng nổi bật của NGINX: Cân bằng tải thông minh, hỗ trợ proxy ngược cho HTTP/HTTPS/gRPC, xử lý tệp tin tĩnh cực nhanh và hỗ trợ bảo mật mạnh mẽ.

Ưu điểm của NGINX: Hiệu năng vượt trội khi chịu tải cao, tiêu thụ rất ít RAM/CPU, cấu hình linh hoạt và hoạt động vô cùng ổn định.

Nhược điểm của NGINX: Xử lý các nội dung động như PHP, Python)phức tạp hơn vì cần thông qua các cổng phụ như PHP-FPM và ít cộng đồng hỗ trợ mô-đun mở rộng hơn một số web server cũ.

NGINX là một trong những máy chủ web mã nguồn mở mạnh mẽ và phổ biến nhất hiện nay, nổi bật với khả năng xử lý đồng thời cực lớn, hiệu suất vượt trội. Trong bài viết này, Tenten sẽ giúp bạn tìm hiểu chi tiết NGINX là gì, vì sao nó được ưa chuộng cùng hướng dẫn cài đặt và cấu hình NGINX từ A-Z.

NGINX là gì?

NGINX (đọc là “Engine-X”) là một phần mềm máy chủ web (Web Server) dùng làm máy chủ web (web server), máy chủ proxy đảo ngược (reverse proxy) và cân bằng tải (load balancer) và bộ nhớ đệm (caching).

Điểm mạnh vượt trội của NGINX là hiệu năng cao, tốc độ nhanh và khả năng xử lý hàng triệu kết nối đồng thời mà tốn rất ít tài nguyên hệ thống.

NGINX được phát triển bởi lập trình viên người Nga Igor Sysoev vào năm 2002 và chính thức phát hành công khai vào năm 2004. Động lực để Sysoev tạo ra NGINX là nhằm giải quyết bài toán C10K – một thách thức công nghệ thời bấy giờ về việc làm sao để một máy chủ có thể xử lý 10.000 kết nối cùng một lúc. 

Trong khi các máy chủ truyền thống như Apache gặp chứng nghẽn chai cổ chai khi lượng truy cập tăng vọt, NGINX đã giải quyết triệt để vấn đề này nhờ kiến trúc hướng sự kiện (event-driven) đột phá, biến nó trở thành nền tảng đứng sau hàng loạt website lớn nhất thế giới hiện nay.

NGINX là gì

NGINX hoạt động như thế nào?

NGINX là một phần mềm máy chủ web mã nguồn mở hoạt động dựa trên mô hình bất đồng bộ, hướng sự kiện (asynchronous, event-driven), giúp xử lý đồng thời hàng ngàn kết nối với tốc độ nhanh và tiêu tốn rất ít tài nguyên.

Luồng xử lý một request

Luồng xử lý một request của NGINX diễn ra tuần tự qua các bước từ lúc nhận yêu cầu cho đến khi trả kết quả về cho người dùng:

  • Client gửi request: Trình duyệt hoặc ứng dụng khách gửi yêu cầu HTTP/HTTPS đến địa chỉ IP của máy chủ. 
  • NGINX đọc cấu hình: NGINX tiếp nhận yêu cầu thông qua Port (thường là cổng 80 cho HTTP hoặc 443 cho HTTPS) và tra cứu file cấu hình để xem yêu cầu này được định tuyến ra sao. 
  • NGINX trả file tĩnh hoặc chuyển request tới backend: Nếu là file tĩnh (như ảnh, file CSS, HTML), NGINX tự phục vụ ngay. Nếu là request động, NGINX sẽ chuyển tiếp proxy sang các server phía sau (backend). 
  • Backend xử lý nếu cần: Các ứng dụng backend (như Node.js, Python, PHP) nhận request, xử lý logic hoặc truy vấn cơ sở dữ liệu rồi trả kết quả về cho NGINX. 
  • NGINX trả response về client: NGINX nhận dữ liệu từ backend (hoặc từ chính nó) và gửi phản hồi hoàn chỉnh về cho client. 

Luồng xử lý một request của NGINX

Master process và worker process

NGINX sử dụng mô hình gồm master process và các worker process để quản lý cấu hình, vận hành dịch vụ và xử lý yêu cầu. Cách tổ chức này kết hợp với kiến trúc hướng sự kiện giúp NGINX phục vụ nhiều kết nối mà không cần tạo một thread riêng cho từng kết nối.

  • Master process: Đọc và kiểm tra cấu hình khi khởi động, quản lý các worker process, đồng thời điều phối việc nạp lại cấu hình hoặc quản lý vòng đời của worker.
  • Worker process: Tiếp nhận và xử lý các kết nối, thực hiện những công việc như đọc request, phục vụ tệp tĩnh hoặc chuyển tiếp yêu cầu đến backend.
  • worker_connections: Là thông số cấu hình quy định số lượng kết nối tối đa cùng một lúc mà mỗi tiến trình worker có thể xử lý.

Event-driven giúp worker xử lý nhiều connection mà không tạo một thread riêng cho từng connection theo cách đơn giản hóa: Thay vì mỗi request phải sinh ra một tiến trình hay luồng riêng biệt tốn bộ nhớ như mô hình cũ, NGINX dùng cơ chế hướng sự kiện không đồng bộ giúp một số ít worker xử lý trơn tru hàng chục ngàn kết nối cùng lúc.

File tĩnh, reverse proxy và FastCGI

Tùy loại yêu cầu và cấu hình, NGINX có thể tự phục vụ nội dung hoặc chuyển tiếp yêu cầu đến một dịch vụ khác. Ba trường hợp phổ biến dưới đây cho thấy sự khác biệt trong cách NGINX xử lý website.

  • File HTML/CSS/image: NGINX hoạt động như một Web Server thuần túy có khả năng đọc và trả về các file tĩnh (HTML, CSS, JavaScript, hình ảnh, video) với hiệu suất cực kỳ cao và độ trễ thấp.
  • Backend Node.js/Python: NGINX đóng vai trò là một Reverse Proxy (máy chủ ủy quyền ngược), đứng ở ngoài nhận toàn bộ request từ người dùng rồi phân phối hoặc chuyển tiếp tới các ứng dụng backend viết bằng Node.js, Python, Java…
  • PHP-FPM qua FastCGI: Khi xử lý mã nguồn động như PHP, NGINX không chạy trực tiếp trình thông dịch PHP mà giao tiếp thông qua giao thức FastCGI (thường thông qua service PHP-FPM) để tối ưu tốc độ thực thi. 

Những tính năng nổi bật của NGINX

Tính năng của HTTP NGINX

Máy chủ HTTP NGINX sở hữu các tính năng nổi bật sau:

  • Xử lý đồng thời cực lớn: Xử lý hơn 10.000 kết nối đồng thời cùng một lúc với lượng tiêu thụ bộ nhớ rất thấp, khoảng ~2.5MB cho hàng ngàn kết nối. 
  • Phục vụ tệp tĩnh (Static files): Hỗ trợ xử lý nhanh các tập tin tĩnh, tập tin index và lập chỉ mục file tối ưu. 
  • Reverse Proxy và Cân bằng tải: Tăng tốc reverse proxy kèm bộ nhớ đệm (cache), tích hợp cân bằng tải đơn giản và cơ chế chịu lỗi (failover) cao. 
  • Hỗ trợ Cache đa dạng: Tăng tốc với bộ nhớ đệm của FastCGI, uwsgi, SCGI và các máy chủ memcached. 
  • Kiến trúc Modular và Nén dữ liệu: Kiến trúc dạng mô-đun linh hoạt; tự động nén dữ liệu bằng gzip giúp tăng tốc độ tải trang. 
  • Bảo mật và Mã hóa: Hỗ trợ mã hóa SSL và TLS, tương thích đầy đủ với IPv6 và giao thức WebSockets cho ứng dụng thời gian thực. 
  • Quản lý và điều phối nâng cao:
    • Chuyển hướng lỗi (HTTP 3XX – 5XX).
    • Viết lại URL (Rewrite URL) bằng biểu thức chính quy (regular expressions).
    • Giới hạn số kết nối đồng thời hoặc tỷ lệ đáp ứng truy vấn từ một địa chỉ IP (chống quá tải/DDoS).
    • Hỗ trợ nhúng mã PERL và truyền tải mượt mà các tệp đa phương tiện như FLV, MP4.

Những tính năng nổi bật của HHTP NGINX

Những tính năng máy chủ mail proxy của NGINX

Những tính năng máy chủ mail proxy của NGINX:

  • Hỗ trợ đa giao thức: Hoạt động như một máy chủ proxy cho các giao thức thư điện tử gồm IMAP, POP3, và SMTP.
  • Cân bằng tải và mở rộng hệ thống mail: Phân phối các yêu cầu kết nối email đến nhiều máy chủ mail backend khác nhau nhằm tăng độ tin cậy và dễ dàng mở rộng
  • Hỗ trợ nhiều cơ chế xác thực:
    • POP3: USER/PASS, APOP, AUTH LOGIN/PLAIN/CRAM-MD5.
    • IMAP: LOGIN, AUTH LOGIN/PLAIN/CRAM-MD5.
    • SMTP: AUTH LOGIN/PLAIN/CRAM-MD5.
    • Có khả năng tích hợp xác thực qua backend ngoài như cơ sở dữ liệu SQL (MySQL, PostgreSQL) hoặc LDAP.
  • Bảo mật kết nối: Hỗ trợ mã hóa SSL/TLS, STARTTLS và STLS giúp bảo vệ toàn bộ dữ liệu truyền tải qua hệ thống mail. 

Ưu và nhược điểm của NGINX

NGINX là một máy chủ web mạnh mẽ mang lại hiệu suất vượt trội cùng khả năng tiết kiệm tài nguyên, nhưng đi kèm với đó là một số hạn chế về khả năng tùy biến và cấu hình phức tạp

Ưu điểm của NGINX

NGINX sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội dưới đây:

  • Hiệu suất và tốc độ cao: NGINX có thể xử lý các tệp tĩnh (HTML, CSS, hình ảnh…) rất nhanh và tiêu tốn ít tài nguyên RAM, CPU so với các web server truyền thống. 
  • Khả năng xử lý đồng thời cực tốt: Nhờ kiến trúc bất đồng bộ (Asynchronous/Event-driven) thay vì tạo tiến trình riêng cho từng kết nối, NGINX có thể duy trì hàng chục nghìn kết nối cùng lúc mà không bị quá tải.
  • Đa chức năng linh hoạt: NGINX vừa có thể làm web server, vừa làm Reverse Proxy, Load Balancer, SSL/TLS termination, và WebSockets. 
  • Tiết kiệm tài nguyên: Hoạt động ổn định ngay cả trên các máy chủ có cấu hình phần cứng thấp.
  • Cấu hình dễ đọc và bảo trì: Tệp cấu hình NGINX.conf rõ ràng, hỗ trợ reload cấu hình động mà không làm gián đoạn các kết nối hiện tại. 

Ưu điểm của NGINX

Nhược điểm của NGINX

Bên cạnh các điểm mạnh, NGINX vẫn có một vài rào cản nhất định đối với người mới bắt đầu hoặc các hệ thống đặc thù;

  • Không xử lý trực tiếp nội dung động: NGINX không thể tự biên dịch các mã động (như PHP, Python, Node.js) mà phải chuyển tiếp (pass) qua các bộ xử lý bên ngoài như PHP-FPM.
  • Không hỗ trợ tệp .htaccess: Mọi thay đổi cấu hình đều phải thực hiện trực tiếp trên file cấu hình chính (NGINX.conf) và yêu cầu tải lại (reload) máy chủ, không linh hoạt theo từng thư mục như Apache.
  • Độ khó cao cho người mới (Steep Learning Curve): Cú pháp cấu hình và tài liệu hướng dẫn chuyên sâu khá phức tạp, đòi hỏi kiến thức nền tảng tốt về hệ thống và mạng. 
  • Hạn chế trên hệ điều hành Windows: NGINX tối ưu tốt nhất cho các hệ điều hành nhân Linux, Unix, mac OS; hiệu năng và độ ổn định trên Windows không bằng. 
  • Hệ sinh thái module/addon ít linh hoạt: Một số module nâng cao hoặc tính năng tùy biến khó tích hợp hơn và đôi khi phải biên dịch lại từ mã nguồn.

So sánh NGINX và Apache

NGINX và Apache là hai máy chủ web mã nguồn mở phổ biến nhất trên thế giới. Mỗi loại sở hữu những thế mạnh kiến trúc riêng phù hợp cho từng nhu cầu triển khai hệ thống.

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa NGINX và Apache:

Tiêu chí

NGINX

Apache

Kiến trúc xử lý

Bất đồng bộ, hướng sự kiện (Asynchronous, Event-driven). Xử lý hàng nghìn kết nối đồng thời với ít tài nguyên.

Hướng tiến trình/luồng (Process-driven/Thread-based). Mỗi kết nối thường tạo một tiến trình hoặc luồng riêng.

Hiệu năng nội dung tĩnh

Rất nhanh (nhanh gấp khoảng 2 lần và tốn ít bộ nhớ hơn so với Apache ở cùng mức tải).

Thấp hơn NGINX khi xử lý số lượng lớn kết nối tĩnh đồng thời.

Hiệu năng nội dung động

Xử lý thông qua các cổng bên ngoài (như PHP-FPM).

Xử lý nội dung động trực tiếp thông qua các mô-đun nhúng (ví dụ: mod_php).

Cấu hình & Tùy biến

Cấu hình bằng file tĩnh, không hỗ trợ tệp cấu hình phân cấp kiểu .htaccess.

Linh hoạt cao, hỗ trợ file cấu hình động .htaccess(phù hợp cho hosting chia sẻ).

Mô-đun (Modules)

Cần biên dịch lại NGINX nếu muốn thêm mô-đun mới (một số bản thương mại hỗ trợ động).

Hỗ trợ hơn 60+ mô-đun bật/tắt linh hoạt bằng lệnh.

Tính năng nổi bật

Làm Reverse Proxy cực tốt, Load Balancing, Media streaming.

Hỗ trợ shared hosting truyền thống, hệ sinh thái lâu đời.

Thị phần & Cộng đồng

Chiếm thị phần web server rất lớn (trên 40%), cộng đồng DevOps ưa chuộng cho VPS/Cloud.

Cộng đồng lớn, tài liệu hướng dẫn phong phú, chuẩn mực lâu năm.

Từ bảng so sánh trên, bạn có thể:

  • Chọn NGINX nếu: Cần tối ưu hiệu suất cho các website có lượng truy cập lớn, nhiều tài nguyên tĩnh hoặc cần một giải pháp Reverse Proxy và Cân bằng tải mạnh mẽ, tiết kiệm tài nguyên phần cứng.
  • Chọn Apache nếu: Cần sự linh hoạt, thường xuyên thay đổi cấu hình ứng dụng ở cấp độ thư mục, chạy các ứng dụng PHP truyền thống trên các hệ thống Shared Hosting, cần tận dụng hệ sinh thái module động phong phú.
  • Giải pháp kết hợp: Sử dụng NGINX làm Reverse Proxy đứng trước để xử lý các yêu cầu tĩnh và chặn traffic lớn, sau đó chuyển tiếp các yêu cầu động cho Apache xử lý phía sau.

So sánh NGINX và Apache

Hướng dẫn cài đặt NGINX

Có hai cách cài đặt NGINX: sử dụng gói cài đặt dựng sẵn (package) hoặc biên dịch từ mã nguồn (source). Cài đặt bằng package đơn giản, nhanh chóng hơn, trong khi cài đặt từ source cho phép tùy chỉnh cấu hình biên dịch và bổ sung các module theo nhu cầu.

Để cài đặt NGINX trên hệ thống Debian hoặc Ubuntu bằng package, bạn thực hiện các bước sau:

Bước 1: Cập nhật danh sách gói phần mềm bằng lệnh:
sudo apt-get update

Bước 2: Cài đặt NGINX bằng lệnh:
sudo apt-get install NGINX

Bước 3: Kiểm tra phiên bản NGINX đã cài đặt để xác nhận quá trình cài đặt:
sudo NGINX -v

Bước 4: Kiểm tra thư mục cấu hình NGINX tại đường dẫn /etc/NGINX/. Trong đó, NGINX.conf là tệp cấu hình chính, còn sites-available thường chứa cấu hình các website có thể sử dụng trên hệ thống Debian/Ubuntu.

Hướng dẫn cấu hình NGINX

Các thiết lập mặc định quan trọng trong tệp cấu hình NGINX.conf thường bao gồm những thông số sau:

Tệp cấu hình NGINX

Trong NGINX, tệp cấu hình được tổ chức thành các khối lệnh gọi là ngữ cảnh (context). Hai ngữ cảnh thường gặp là events và http, giúp phân chia các thiết lập theo chức năng. Các ngữ cảnh có thể lồng nhau, cho phép cấu hình kế thừa thiết lập từ cấp cha hoặc tùy chỉnh thông số theo nhu cầu cụ thể.

Bạn có thể điều chỉnh các thông số quan trọng trong tệp cấu hình NGINX phù hợp với tài nguyên máy chủ và yêu cầu vận hành. Một số phần quan trọng của tệp tin cấu hình gồm:

  • worker_processes: Xác định số tiến trình worker của NGINX. Có thể đặt giá trị tương ứng với số lõi CPU để tận dụng tài nguyên xử lý.
  • worker_connections: Quy định số kết nối tối đa mà mỗi worker có thể xử lý đồng thời. Khả năng phục vụ thực tế còn phụ thuộc vào giới hạn tài nguyên và cấu hình hệ thống.
  • access_log và error_log: Xác định nơi lưu nhật ký truy cập và nhật ký lỗi, hỗ trợ theo dõi hoạt động và xử lý sự cố.
  • gzip: Là các thiết lập nén GZIP của các NGINX response. Có thể điều chỉnh một số tham số phụ như gzip_comp_level (không nên đặt quá 6 để tránh tiêu tốn CPU không cần thiết) và gzip_types (xác định các định dạng nội dung sẽ được nén).

NGINX có thể phục vụ nhiều website trên cùng một máy chủ. Trên các hệ thống sử dụng cấu trúc cấu hình phổ biến của Debian và Ubuntu, các tệp cấu hình website thường được lưu trong thư mục /etc/nginx/sites-available/.

Thư mục sites-available chứa các tệp định nghĩa cấu hình cho từng website, nhưng bản thân việc lưu tệp tại đây không khiến website tự động được kích hoạt. NGINX thường chỉ nạp các cấu hình website được liên kết hoặc đặt trong thư mục /etc/nginx/sites-enabled/, thông qua chỉ thị:

include /etc/nginx/sites-enabled/*;

Bạn có thể tạo liên kết tượng trưng (symlink) từ tệp trong sites-available đến sites-enabled. Cách này giúp quản lý cấu hình tập trung và tránh phải duy trì nhiều bản sao của cùng một tệp. Khi muốn đưa website vào hoạt động, bạn chỉ cần tạo symlink tương ứng. Khi muốn vô hiệu hóa website, bạn có thể xóa symlink mà vẫn giữ nguyên tệp cấu hình gốc.

Bạn có thể tạo một tệp cấu hình mới cho ứng dụng hoặc chỉnh sửa tệp mặc định. Ví dụ dưới đây minh họa cách khai báo các nhóm máy chủ phía sau, cấu hình máy chủ ảo, phục vụ nội dung tĩnh và chuyển tiếp yêu cầu đến máy chủ ứng dụng hoặc API:

Tạo một tệp tin mới cho ứng dụng của mình hoặc chỉnh sửa một tệp tin mặc định

Tương tự nginx.conf,  tệp cấu hình website cũng sử dụng các ngữ cảnh lồng nhau, nằm bên trong ngữ cảnh http của nginx.conf và kế thừa các thiết lập từ ngữ cảnh này.

Ngữ cảnh server định nghĩa máy chủ ảo để xử lý các yêu cầu từ client. Bạn có thể cấu hình nhiều khối server và NGINX lựa chọn khối phù hợp dựa trên các chỉ thị listen và server_name.

Bên trong mỗi khối server, ngữ cảnh location xác định cách xử lý yêu cầu dựa trên URI. Khi nhận được yêu cầu, NGINX sẽ đối chiếu URI với các khối location đã cấu hình để áp dụng quy tắc xử lý tương ứng.

Một số chỉ thị quan trọng trong ngữ cảnh location gồm:

  • try_files: Kiểm tra sự tồn tại của các tệp hoặc thư mục theo thứ tự được khai báo. Nếu không tìm thấy mục phù hợp, NGINX sẽ xử lý theo tham số cuối cùng, chẳng hạn trả về mã trạng thái 404 khi cấu hình =404.
  • proxy_pass: Chuyển tiếp yêu cầu đến một máy chủ hoặc nhóm máy chủ proxy được chỉ định. Chỉ thị này thường được sử dụng để kết nối NGINX với ứng dụng web, dịch vụ API hoặc máy chủ backend.
  • rewrite: Viết lại URL dựa trên biểu thức chính quy (regular expression) và các tùy chọn đi kèm. 

Ngữ cảnh upstream dùng để khai báo một nhóm máy chủ phía sau mà NGINX có thể chuyển tiếp yêu cầu đến. Sau khi tạo khối upstream và liệt kê các máy chủ thành viên bằng chỉ thị server, bạn có thể tham chiếu tên nhóm này trong proxy_pass ở các khối location.

Một nhóm upstream có thể bao gồm một hoặc nhiều máy chủ. Khi có nhiều máy chủ thành viên, NGINX có thể phân phối yêu cầu giữa chúng theo cơ chế cân bằng tải được cấu hình. 

Hướng dẫn khởi động NGINX

Sau khi hoàn tất cấu hình và chuẩn bị ứng dụng web, bạn có thể khởi động NGINX bằng các lệnh sau:

  • Khởi động NGINX: sudo service NGINX start.
  • Thay đổi cấu hình: Chỉ cần tải lại và sử dụng lệnh service nginx reload.
  • Kiểm tra trạng thái: Xác nhận NGINX đang hoạt động bằng lệnh sudo service NGINX status.

Hướng dẫn kiểm tra NGINX trên website

Để xác minh NGINX đang hoạt động đúng trên website, bạn có thể thực hiện 5 bước kiểm tra sau:

Bước 1: Kiểm tra trạng thái dịch vụ. Sử dụng lệnh sau để xem NGINX có đang chạy hay không:
sudo service NGINX status
hoặc:
sudo systemctl status NGINX

Bước 2: Xem tệp log hoạt động. 

Các tệp log cung cấp thông tin về lỗi và yêu cầu truy cập. Cụ thể như sau:

  • /var/log/nginx/error.log: Ghi lại các lỗi phát sinh trong quá trình vận hành. Sử dụng lệnh sudo tail -f /var/log/nginx/error.log để theo dõi lỗi theo thời gian thực.
  • /var/log/nginx/access.log: Lưu thông tin về các yêu cầu gửi đến máy chủ, giúp phân tích lưu lượng truy cập và hành vi người dùng.

Bước 3: Kiểm tra cổng NGINX đang sử dụng. 

Để xác định NGINX có đang lắng nghe trên cổng HTTP (80) và HTTPS (443) hay không, sử dụng lệnh:
sudo netstat -tuln | grep :80

sudo netstat -tuln | grep :443
Hoặc dùng ss thay thế:
sudo ss -tuln | grep :80

sudo ss -tuln | grep :443

Bước 4: Kiểm tra cấu hình NGINX. 

Chạy lệnh sau để xác minh cú pháp tệp cấu hình và phát hiện lỗi trước khi khởi động hoặc tải lại dịch vụ:
sudo NGINX -t

Bước 5: Kiểm tra trên trình duyệt web.

Truy cập trực tiếp tên miền hoặc địa chỉ IP của máy chủ để kiểm tra phản hồi của website. Nếu đã cài đặt chứng chỉ SSL/TLS, hãy truy cập thêm bằng giao thức https:// để kiểm tra kết nối bảo mật.

Bí quyết sử dụng NGINX hiệu quả

Loại bỏ các limitation ở tầng kernel

Một số giới hạn mặc định của Linux có thể ảnh hưởng đến khả năng xử lý kết nối của NGINX. Bạn có thể kiểm tra và điều chỉnh các thông số trong tệp /etc/sysctl.conf:

  • net.core.somaxconn: Quy định kích thước tối đa của hàng đợi kết nối đang chờ được chấp nhận. Tăng giá trị này có thể giúp hạn chế tình trạng tràn hàng đợi khi lưu lượng truy cập tăng đột biến.
  • net.ipv4.ip_local_port_range: Xác định phạm vi cổng tạm thời mà hệ thống có thể sử dụng. Mở rộng phạm vi này có thể giúp reverse proxy có thêm cổng cho các kết nối đi đến máy chủ upstream.
  • fs.file-max: Quy định số lượng file descriptor tối đa trên toàn hệ thống. Điều chỉnh phù hợp giúp hệ điều hành có khả năng quản lý nhiều socket và kết nối hơn, nhưng cần đồng thời xem xét giới hạn file descriptor của từng tiến trình.
  • net.ipv4.tcp_wmem và net.ipv4.tcp_rmem: Thiết lập các giới hạn bộ nhớ đệm gửi và nhận dữ liệu TCP. Điều chỉnh các giá trị này phù hợp với lưu lượng và tài nguyên máy chủ có thể giúp tối ưu truyền dữ liệu.

Bộ config được đề xuất cho nginx server

Phân tích log NGINX để tìm bottle neck

Phân tích access log giúp xác định những yêu cầu mất nhiều thời gian xử lý, từ đó tìm ra điểm nghẽn (bottleneck) ảnh hưởng đến hiệu suất website. Bạn có thể sử dụng công cụ Kataribe để tổng hợp và phân tích log NGINX.

Để sử dụng công cụ này, bạn cần setting nginx log format sử dụng directive như hình dưới đây:

Setting nginx log format sử dụng directive

Caching with NGINX

Khi sử dụng NGINX để phục vụ file tĩnh, bạn nên chú ý đến cấu hình cache và nén dữ liệu. Gzip giúp giảm dung lượng truyền tải, từ đó giảm tải cho đường truyền và chi phí xử lý I/O. Trong khi đó, Cache-Control cho phép trình duyệt lưu bộ nhớ đệm của file tĩnh và hạn chế tải lại file khi bộ nhớ đệm còn hiệu lực.

Bạn có thể tham khảo cấu hình gzip sau:

Setting cache control

Nếu sử dụng NGINX làm reverse proxy và có đủ bộ nhớ, bạn cũng có thể cân nhắc lưu cache trên RAM thay vì ổ đĩa. Ví dụ:

proxy_cache_path /dev/shm/NGINX levels=1:2

    keys_zone=czone:16m

    max_size=32m

    inactive=10m;

Advance NGINX

Một kỹ thuật giúp tối ưu hiệu suất NGINX là Keepalive, cho phép tái sử dụng các kết nối TCP đã mở thay vì thiết lập kết nối mới cho mỗi yêu cầu. Cơ chế này giúp giảm chi phí thiết lập kết nối, đặc biệt khi website cần tải nhiều tài nguyên tĩnh hoặc gửi nhiều yêu cầu đến máy chủ ứng dụng.

Khi sử dụng NGINX làm reverse proxy, bạn có thể cấu hình Keepalive trong khối upstream như sau:

upstream app {

    server 127.0.0.1:5000;

    keepalive 16;

}

Các lỗi NGINX thường gặp và cách xử lý

Trong quá trình vận hành, NGINX có thể gặp lỗi liên quan đến kết nối backend, quyền truy cập, đường dẫn tài nguyên hoặc cấu hình máy chủ. Bảng dưới đây tổng hợp các lỗi phổ biến và cách khắc phục tương ứng.

Lỗi 

Nguyên nhân cần kiểm tra

Cách xử lý

502 Bad Gateway

Backend không hoạt động, địa chỉ proxy sai hoặc NGINX không kết nối được với ứng dụng.

Kiểm tra trạng thái backend, địa chỉ và cổng trong cấu hình proxy, kết nối giữa NGINX và ứng dụng.

403 Forbidden

Quyền truy cập tệp hoặc thư mục không phù hợp, cấu hình không cho phép truy cập.

Kiểm tra quyền đọc tệp, quyền truy cập thư mục và các quy tắc phân quyền trong cấu hình NGINX.

404 Not Found

URL không đúng, tài nguyên không tồn tại hoặc cấu hình đường dẫn chưa chính xác.

Kiểm tra URL, root hoặc alias, vị trí lưu tài nguyên và quy tắc location.

Không khởi động được NGINX

Lỗi cú pháp cấu hình, cổng cần sử dụng đã bị chiếm dụng hoặc dịch vụ gặp lỗi.

Chạy sudo NGINX -t để kiểm tra cấu hình, kiểm tra tiến trình đang sử dụng cổng và xem nhật ký lỗi để xác định nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp về NGINX

Apache và NGINX là gì?
Apache và NGINX là hai phần mềm máy chủ web (web server) mã nguồn mở phổ biến nhất thế giới, có nhiệm vụ tiếp nhận các yêu cầu từ trình duyệt của người dùng và trả về nội dung website tương ứng.
NGINX có miễn phí không?
Có, phiên bản NGINX Open Source hoàn toàn miễn phí và được phát hành theo giấy phép BSD 2-Clause. Tuy nhiên, nếu cần các tính năng nâng cao như giám sát thời gian thực hay hỗ trợ kỹ thuật 24/7, bạn phải trả phí cho phiên bản thương mại NGINX Plus.
NGINX có phải là một web server không?
Có, NGINX hoạt động như một web server hiệu suất cao, chuyên phục vụ nội dung tĩnh rất nhanh. Bên cạnh đó, nó còn đóng vai trò là reverse proxy, bộ cân bằng tải (load balancing) và máy chủ bộ đệm (caching) cho hệ thống.
NGINX có thể chạy PHP không?
NGINX không tự thực thi mã PHP trực tiếp như Apache. Thay vào đó, nó sẽ đóng vai trò trung gian, chuyển tiếp các yêu cầu xử lý PHP đến một bộ xử lý chuyên dụng như PHP-FPM thông qua giao thức FastCGI.
Tâm Trần Đức
Giám đốc Khối Kinh doanh Hạ tầng Internet

Trần Đức Tâm là chuyên gia về hạ tầng Internet, Domain, Hosting, Cloud và chuyển đổi số, với nhiều năm kinh nghiệm phát triển các dịch vụ Internet tại Việt Nam và Nhật Bản. Ông hiện là Giám đốc Khối Kinh doanh Hạ tầng Internet tại GMO-Z.com RUNSYSTEM, từng giữ các vị trí lãnh đạo tại Onamae.com, Tenten.vn và Z.com Việt Nam. Các bài viết của ông tập trung vào tên miền, hosting, VPS, email doanh nghiệp, SSL và hạ tầng Internet.